DEVLET BAŞKANI

Melikşah Kimdir? Hayatı Ve Dönemi

Melikşah, üçüncü Büyük Selçuklu hükümdarıdır; büyük bir ün kazanmıştır (1055 – 1092). Babası Alp Arslan, onun her yönden iyi yetişmesi için ayrı bir özen gösterdi. Daha on yaşında iken devlet yönetiminde görev aldı; savaşlara katıldı. Cesareti ve yeteneği üstün görüldüğü için veliaht atandı (1066). Babasının ölümü üzerine on sekiz yaşında iken sultan oldu (1072).

Hükümdarlığının ilk iki yılını sınırları koruma ve iç çatışmaları gidermekle geçirdi. Büyükvezir Nizamülmülk’ü görevinde bıraktı. Önce, kendisine karşı ayaklanan amcası, Kirman meliki Kavurt’un üzerine yürüdü. Yapılan savaşta onu yenilgiye uğrattı ve tutsak aldı. Selçuklu ülkesine saldıran Karahanlıları yenilgiye uğrattı. Gaznelilerin düşmanca davranışta bulunmalarını önledi. Onlarla iyi ilişkiler kurdu.

Melikşah zamanında Malazgirt zaferinden gereği gibi yararlanıldı. Kutalmış oğullarından Mansur Bey ve Süleymanşah, tanınmış komutanlardan Tutak ve Artuk beyler, Anadolu’yu ele geçirmeye başladılar. Bizans imparatorunun Türkleri durdurmak için Anadolu’ya gönderdiği büyük bir ordu. Kayseri yöresinde ağır bir yenilgiye uğratıldı. Başkomutan tutsak alındı. Türk kuvvetleri Sapanca ve İzmir’e kadar ilerlediler (1073). Süleymanşah Güney Anadolu’yu, Mansur Bey Batı Anadolu’yu almaya uğraşıyordu.

Bu sırada Erzincan ve Divriği yöresini Mengücük Bey, Erzurum ve Çoruh havzasını Ebülkasım ele geçirdi. Artuk Bey, 1076’da Anadolu’dan alınarak Güney Arabistan’ın fethine gönderildi. Bir süre sonra Mansur Beyle Süleymanşah’ın arası açıldı. İki kardeş de yeni kurulacak devletin başına geçmek istiyordu. Mansur, ayaklandığı için, Melikşah üzerine Porsuk komutasında bir ordu gönderdi. Mansur Bey öldürüldü. Bundan sonra Süleymanşah, Anadolu hükümdarlığına atandı. Halife de kendisine sultan unvanını verdi. Süleymanşah, kısa sürede Anadolu’nun büyük bir bölümünü yönetimi altına aldı. Melikşah’a bağlı olarak Anadolulu Selçuklu devletini yönetmeye başladı.

Melikşah zamanında, Suriye de Büyük Selçuklu imparatorluğuna katıldı. Önce Diyarbakır ve çevresi ele geçirildi; Musul alındı. Daha önce Suriye’ye gönderilen Adsız, bazı yerleri ele geçirmişti. Fakat, Fatımilere karşı yenilgiye uğradığı için, Melikşah Suriye melikliğine kardeşi Tutuş’u gönderdi. Tutuş, Antakya çevresine gelen Süleymanşah ile savaştı. Yenilgiye uğrayan Süleymanşah üzüntüsünden kendisini öldürdü (1086). Durumu öğrenen Melikşah, Halep’e geldi. Suriye şehirlerinden bazıları sultana teslim oldu. Komutanlardan Bozan, Urfa’yı aldı. (1087). Melikşah, Bağdat’a gitti. Hilafet merkezini ve halifeyi ziyaret etti.

Melikşah, bundan sonra Maveraünnehir seferine çıktı. Ceyhun ırmağını geçerek Buhara ve Semerkant şehirlerini aldı. Batı Karahanlılarını Selçuklu imparatorluğuna bağladı. Oradan Kaşgar’a doğru ilerledi. Doğu Karahanlılar da yönetimi altına girdi (1089). Melikşah, Maveraünnehir’e bir sefer daha yaptıktan sonra ikinci kez Bağdat’a geldi. Ünlü komutanlarını Hicaz’a gönderdi. Mekke ile Medine alındı. Hutbe, Abbasi halifesi ile Melikşah adına çevrildi. Hicaz’dan başka Yemen ve Aden de imparatorluğa katıldı.

Melikşah, daha sonra Sünni, Şii çatışmaları ile uğraştı. Hasan Sabbah’ın başında bulunduğu gizli Batıni tarikatı, Sünnilere karşı çalışıyordu. Almut kalesini ele geçiren Hasan Sabbah üzerine gönderilen kuvvetler başarı sağlayamadılar. Bu sırada Melikşah, henüz çok genç yaşta iken öldü. Yediği bir av etinden öldüğü söylenir. Türbesi Mengücek Beyliği Topraklarının alanı içinde yer alan Kemah’ın kuzey batısında bulunan kayalıkların üzerinde yapılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir